Elastan, spandex czy lycra: jedno włókno, trzy nazwy
Elastan, spandex i lycra to ten sam rodzaj włókna: syntetyczny poliuretan, który rozciąga się kilkukrotnie względem swojej długości i wraca do pierwotnego kształtu. Elastan to nazwa używana w Europie, spandex – w Stanach Zjednoczonych, a LYCRA® to znak towarowy jednego z włókien elastanowych. Do dzianin dodaje się go zwykle w ilości od 3 do 10%, żeby ubrania przylegały, były wygodne i się nie deformowały.
Elastan, spandex, lycra: skąd trzy nazwy
| Nazwa | Co to jest | Gdzie ją spotkasz |
|---|---|---|
| Elastan | ogólna nazwa elastycznego włókna poliuretanowego | etykiety w Europie, także w Polsce |
| Spandex | to samo włókno, nazwa używana w Ameryce Północnej | produkty i etykiety amerykańskie, sklepy internetowe |
| LYCRA® | znak towarowy jednego z włókien elastanowych | w mowie potocznej często dla każdej elastycznej dzianiny |
Kiedy ktoś szuka „lycra materiał”, najczęściej chodzi mu o dzianinę z elastanem, niekoniecznie o włókno marki LYCRA®. Na etykiecie zobaczysz skład, np. 95% bawełna, 5% elastan.
Ile elastanu powinna mieć dzianina?
Udział elastanu bardzo zmienia to, jak produkt się nosi. Wartości poniżej są orientacyjne i ogólnobranżowe; dla każdego produktu warto przetestować dzianinę przed serią.
| Elastan | Efekt | Zastosowanie |
|---|---|---|
| 2 – 3% | komfort i powrót do kształtu, bez efektu obcisłości | koszulki, bluzki, spodnie dresowe |
| ok. 5% | dzianina elastyczna w obu kierunkach, przylega do ciała | dopasowane koszulki i sukienki, body, podkoszulki |
| 8 – 10% | duża elastyczność, podtrzymuje kształt | legginsy, odzież sportowa, fitness |
| powyżej 10% | kompresja, bardzo elastyczna dzianina | bielizna, stroje kąpielowe, wyroby uciskowe |
O legginsach przeczytasz w poradniku dzianina na legginsy, a o mankietach i kołnierzach – w poradniku ściągacz na mankiety i kołnierze.
Do jakich dzianin dodaje się elastan
Single jersey z elastanem
Na dopasowane koszulki, body i sukienki. Trzyma kształt przy dekolcie i w talii. Zobacz single jersey.
Ściągacz z elastanem
Na mankiety, kołnierze i wykończenia, które muszą wracać po rozciągnięciu. Zobacz ściągacz.
Interlock i french terry z elastanem
Na odzież dziecięcą, spodnie i bluzy, które mają być wygodne i nie wypychać się na kolanach i łokciach. Zobacz interlock i french terry.
Zalety i wady elastanu
- Zaleta: powrót do kształtu.Ubrania wracają do formy i nie „siadają”.
- Zaleta: swoboda ruchu.Dzianina przylega do ciała i pozwala na ruch; ubrania są wygodniejsze w noszeniu.
- Zaleta: trwałe wykończenia.Kołnierz i mankiety się nie rozciągają.
- Wada: wrażliwość na temperaturę i chlor.Elastan niszczeje z czasem, zwłaszcza przy praniu w wysokiej temperaturze.
- Wada: trudniejszy krój.Dzianinę z elastanem trudniej się kroi i szyje.
- Wada: koszt.Jest droższa niż wersja bez elastanu.
Jak kroić i szyć dzianinę z elastanem
- Pozwól dzianinie się zrelaksować.Rozwiń belę i zostaw dzianinę rozłożoną na stole na kilka godzin przed krojem, żeby wróciła po zwinięciu.
- Nie naciągaj przy kroju.Dzianina naciągnięta na stole kurczy się po wykrojeniu i elementy wychodzą mniejsze.
- Igła z zaokrąglonym czubkiem.Używaj igieł do dzianin lub stretch, które nie przerywają włókien elastanu.
- Ścieg elastyczny.Overlock, zygzak lub renderka, żeby obrębienie nie pękało przy rozciąganiu.
Jak prać dzianinę z elastanem
Pierz w 30 – 40 °C, bez wybielacza na bazie chloru, i unikaj suszarki w wysokiej temperaturze. Prasuj w niskiej temperaturze, na lewej stronie. To ciepło i chlor najszybciej niszczą elastan: dzianina traci elastyczność, a na powierzchni pojawiają się białe nitki.
Szyjesz dopasowane koszulki, legginsy albo odzież dziecięcą i nie wiesz, jaki udział elastanu wybrać? Napisz, jaki produkt szyjesz i jak elastyczna ma być dzianina – pomożemy dobrać dzianinę z elastanem. Dzianiny, których nie ma od ręki, produkujemy na zamówienie w naszej fabryce w Turcji w 2 – 3 tygodnie.
Napisz na WhatsAppNajczęstsze pytania
Czy spandex i elastan to to samo?
Tak. To samo włókno; spandex to nazwa amerykańska, a elastan – europejska.
Czy lycra to to samo co elastan?
LYCRA® to znak towarowy jednego z włókien elastanowych. W mowie potocznej „lycra” oznacza każdą dzianinę z elastanem, ale na etykiecie pojawia się zwykle elastan.
Co oznacza 95% bawełna, 5% elastan?
Dzianina jest głównie z bawełny, a 5% elastanu nadaje jej elastyczność i powrót do kształtu. To jeden z najczęściej spotykanych składów w dopasowanych koszulkach i sukienkach.
Czy dzianina z elastanem kurczy się w praniu?
Kurczliwość wynika głównie z włókna bazowego, np. bawełny. Elastan się nie kurczy, ale niszczy go wysoka temperatura, dlatego najbezpieczniejsze jest pranie w 30 – 40 °C.
Czym różni się elastan od poliestru?
Oba są włóknami syntetycznymi, ale pełnią różne role: poliester daje wytrzymałość i stabilność, elastan – elastyczność. Więcej o poliestrze w poradniku co to jest poliester.
Szukasz dzianiny z elastanem?
Napisz, jaki produkt szyjesz i jak elastyczna ma być dzianina – doradzimy i odpowiemy z ceną i dostępnością.